Watcyn

Rhinweddau: Cryfder

                       Teyrngarwch

                       Dygnwch

Elusen Ddewisol: Ammanford Foodbank. Am fwy o wybodaeth, cliciwch yma.

Wedi'i enwi er cof am: : Watkin Hezekiah Williams, a elwir hefyd yn Watcyn Wyn.

Eni: 1844, Brynamman       Marw: 1905

Teulu: Cafodd ei fagu, yr ail o deulu o ddeg, ar fferm ei dad yng Nghwmgarw Ganol, ger Brynaman.

Swydd: Yn ifanc cafodd waith yn y pyllau glo a gweithiodd fel colier, gyda chyfnodau achlysurol o fynychu ysgolion lleol, tan oedd yn 27 oed.

Yn ddiweddarach, cymhwysodd fel gweinidog ond cymerodd swydd fel athro yn Llangadog. Symudodd i Rydaman ym 1880 i addysgu yn ‘Hope Academy’ a chymerodd drosodd redeg yr ysgol ym 1884 a’i galw’n ‘Ysgol Gwynfryn’. Enillodd enw da fel athro rhagorol.

Roedd gan Watcyn Wyn enw da iawn fel bardd. Enillodd y prif wobrau mewn nifer o'r prif eisteddfodau a gynhaliwyd rhwng 1881 a 1893; ysgrifennodd hefyd lawer o gerddi byrrach, a llawer o emynau. Mae rhai o'i emynau yn dal i gael eu canu'n eang gan gynulleidfaoedd Cymru.

Newyddion: Diolch yn fawr i staff a disgyblion am gasglu dros 120 o eitemau, sy'n cyfateb i bron i 50kg, ar gyfer y banc bwyd cyn gwyliau'r haf.